Uzman Mütalaası (Özel bilirkişi raporu) ve Faydaları

Bilirkişinin davalardaki en önemli rolü dosya içeriğinde yer alan ve teknik açıdan kafa karıştıran bilgilerin kişinin uzmanlığı, bilgisi ve tecrübesi sonucunda harmanlayarak, ortaya çıkan kanaatini hakimin anlayacağı sade bir dille ifade eden rapor haline getirmektir.(Uzman mütalaası)
Taraf kim olursa olsun (sanık ya da müdafi) bilirkişinin asli görevi dosya içeriğinde yer alan en ufak bir belgeyi dahi göz önünde bulundurarak tarafsız bir şekilde bilimsel bir rapor yazmak ve bu doğrultuda görüş bildirmektir.

Bir uzman raporunu hazırlarken

• Yazdığı raporun söz konusu davanın gidişatını etkilediğinin,
• Uzmanlık alanı dışında kalan konularda bilgi vermesinin etik ve bilimsel olmadığının, (bir hesap bilirkişisinin dosyada yer alan imzanın sahte olup olamadığı hakkında kanat bildirmesi yanlıştır)
• Teknik jargonda yazılan bir raporun onu okuyan ve teknik jargona hakim olmayan hukuk profesyonelleri tarafından anlaşılamayacağının bu nedenle de yazılan raporun dil olarak sadeleştirilmiş ve anlaşılabilir olması gerektiğinin,
• İyi bir raporun, dosyanın içeriğinin detaylıca incelenerek olaylar arasında bağ kurulup bu bağlamda olayı süreci içerisinde irdelendikten sonra bilimsel donelerle desteklenerek herkesin anlayabileceği bir dil ile ifade edilmesi gerektiğinin,
farkında olmalı ve bu doğrultuda çalışmalıdır.

Hukuk profesyonellerinin sıklıkla özel bilirkişi raporuna (özel uzman mütalaası) başvurma sebepleri ;

• Raporların dava dosyası hakkında kısa ve öz bilgilendirmeler yaparak avukata dava hakkında bir risk haritası çıkarmasıdır.
• Risk haritası teknik olarak çıkarılmış bir dava dosyası için önlemler alabilmek
• Dava dosyalarında SWOT analizi yapabilmek
• Açılacak olan bir davanın hazırlık aşamasında teknik altyapıyı güçlendirmek.
• Bir dava dosyası hazırlık aşamasında ön bilirkişi incelemesine tabi tutulursa ortaya çıkabilecek eksiklerin önceden saptanarak bu eksikliklerin tamamlanması (Bilirkişi bakış açısından dosyanın incelenmesi)
• Müvekillerin gerçeği söyleyip söylemediği hakkında bir ilk kanıya sahip olmak ( senetteki imza benim el ürünüm ya da değil)
• Ortaya çıkan teknik bir sorun hakkında uzmanın bilgisi ve tecrübesi doğrultusunda mevcut soruna ilişkin pratik tavsiyeler alarak önlemler alabilmek.

Hukuk profesyonellerinin özel bilirkişi raporu (özel uzman mütalaası) almak için uzmanlarda aradıkları genel özelikler

Uzmanların taşıması gereken belli başlı özellikler olmamasına rağmen, hukuk profesyonellerinin rapor yazılacak dosyanın kapsamı ve konusuna bağlı olarak aşağıdaki özelliklerden bir ya da birden fazlasını taşıyan uzmanlarla çalışmayı tercih ettikleri görülmektedir;

UYUM – Geçinme

Hiçbir avukat fikren anlaşamadığı uzmanla çalışmayı tercih etmemektedir.

Sunum kabiliyeti

Her ne kadar rapor yazılı olarak teslim ediliyorsa da “ Hâkim, talep üzerine veya resen, kendisinden rapor alınan uzman kişinin davet edilerek dinlenilmesine karar verebilir. Uzman kişinin çağrıldığı duruşmada hâkim ve taraflar gerekli soruları sorabilir.” Maddesinde belirtildiği üzere uzmanın gerektiğinde yazmış olduğu rapor hakkında görüş bildirmek ve /ya sorulacak sorulara cevap vermek için mahkemeye davet edileceği göz önünde bulundurulmaktadır. Sunum becerisi olan, ifade yeteneği güçlü uzmanların daha sık tercih edildikleri görülmektedir.

Eğitim geçmişi

Her uzmanlık alanı ayrı bir eğitim altyapısı gerektirmektedir. Örneğin trafik kazası ile ilgili bir rapor makine mühendisliğinin uzmanlık alanına girmektedir ancak makine mühendisliği incelendiğinde birbirinden farklı alt dalları olduğu görülmektedir. Bu konuda tercih edilen elbette ki otomotiv konusunda ehil bir makine mühendisi uzmandır. Eğer bu uzman bu konuda yüksek lisans, doktora gibi akademik çalışmalar yapmış ve doçent, doktor veyahut profesör gibi unvanlardan herhangi birinin sahibi olmuş ise tercih edilme derecesi diğer uzmanlara nazaran daha yüksek olmaktadır.