Makale Sahibi: İ.Kudret Elçiboğa

FRAUD VE CHARGEBACK UZMANI

 

Jatomi Fitness Mağdurları Nasıl İtiraz Edecek ?

Malesef bugün bir kez daha spor salonu mağdurları ile karşı karşıyayız. Daha önce defalarca benzer örnekleri yaşanan konuda, son örnek Jatomi Fitness oldu. Firma birçok müşterisinden ileri tarihli sözleşme yaparak, kartlarından şifreli olarak yıllık vereceği spor hizmetinin karşılığında yüksek meblağlar çekti ve hizmet süresi dolmadan hatta bazıları başlamadan iflasını açıkladı. Ve hizmet vermeyi durdurdu. Böylece birçok konu ile ilgili mağdur ortaya çıktı. Mağdurların parasını nasıl geri alacağı ise en önemli konu. Ya hukuki yola başvururak, şirketin bir malvarlığı varsa, onun satılması ve parayı tahsil etmek için sıraya girip yıllarca mahkeme kapısında bekleyecekler  ya da bankalarına Uluslararası Visa ve Mastercard kurallarına göre harcama itirazında bulunarak paralarını tahsil edecekler. Bu konuda daha detay için chargeback sürecini ve nasıl işlediğini bilmek gerekir. Chargeback sürecinin detaylarını buradan okuyabilirsiniz.

Uluslararası kartlı ödeme sistemleri, gerek kart hamillerinin maruz kalabilecekleri riskleri engellemek gerekse markalarının itibarını korumak amacıyla yapılacak işlemlerde çeşitli düzenlemeler getirmiştir. Bankalar  kart kuruluşlarının kurallarına bağlıdırlar ve bu kurallara uymak zorundadırlar. Bu kurallar kesinlikle bir bankaya veya Türk bankalarına özel bir prosedür değildir ve kart kuruluşlarının kurallarının geçerli olduğu her yerde aynı şekilde işlemektedir. ( Sadece belli özel istisnalar ülkeye göre konabilir.)

Uluslararası kartlı ödeme sistemleri kurallarına göre, kredi kart sahipleri kendi kartlarıyla yapılan işlemlere itiraz etme hakkına sahiptirler. Bu itiraz, kart sahibi banka tarafından işyeri bankasına iletilir, işyeri bankası ise ilgili işyerinden itiraz edilen işlem ile ilgili belgeleri talep eder. Talep edilen belgelerin yetersiz olması durumunda, söz konusu işlem tutarı işyeri bankası tarafından ilgili işyerinden tahsil edilir ve kart sahibi bankaya aktarılır. Bu işleme “chargeback” veya “ters ibraz” adı verilir.

Chargeback süreci şu şekilde işlemektedir;

  1. Kart hamili; bankasına itirazını iletir.
  2. Kart hamili bankası, bu itirazı işyeri bankasına iletir ve işlem bedelini üye işyeri bankasından tahsil eder.
  3. Üye işyeri bankası, ilgili itirazı üye işyerine sunar ve işlem belgelerini talep eder.
  4. Üye işyeri, ilgili geçerli bilgi ve belgeleri bankasına iletir.
  5. Üye işyerine bankasınca tanınan süre dâhilinde, geçerli bilgi ve belgeler iletilmediyse itiraz edilen tutarın sorumluluğu işyerine kalır.
  6. Süreç sonunda sağlanan belge ve bilgilerin yetersiz bulunması durumunda ise kart hamili bankasının itiraz sürecini devam ettirme hakkı vardır. (second chargeback/Arbitration chargeback)

Jatomi Fitness örneğinde olduğu gibi, işyeri tarafından kart ile alınan hizmetin ileri tarihte teslim edileceği ve işyerinin iflas veya benzeri nedenlerle hizmeti sağlayamadığı durumlarda, chargeback sürecinde kullanılan itiraz nedenlerinin Uluslararası Mastercard kurallarında karşılığı , “Message Reason Code 4855—Goods or Services Not Provided” , Türkçe karşılığı “4855 neden kodu – Ürün/Hizmet Sağlanamadı” dir. Uluslararası Visa kurallarına göre karşılığı , “Reason Code 30 — Services Not Provided or Merchandise Not Received” ,  Türkçe karşılığı “30 neden kodu – Hizmet Sağlanamadı veya Ürün Teslim Edilemedi” ’dir. Her iki neden kodu da ; işyeri tarafından kart hamiline vaat edilen hizmet/ürünün sağlanamadığı durumlarda geçerli olmaktadır.

Yine Jatomi Fitness örneğinde olduğu gibi, kartın fiziksel olarak işyerinde bulunduğu ve hizmet temeninin sağlanamaması ile ilgili itirazlar için yurtiçinde uygulanan istisnai bir kural bulunmaktadır.  Bu sadece yurtiçi uygulamalarda ve kartın fiziksel olarak işyerinde bulunduğu durumlarda geçerli olan istisnai bir kuraldır. Bu kurala göre; ” Ürün/Hizmet Temeni İtirazlarında; Kartın fiziksel olarak kullanıldığı (imzalı,imprint slip ya da CHIP/Manyetiğin okunduğu imzalı/ PIN’li işlem)işlemlerde; Kart hamili bankası chargeback dökümanı olarak malın/hizmetin ileri tarihte temsil edileceğine dair bir belge ibraz ederse, Pos bankası malın/hizmetin teslim edildiğine dair(slip dışında) bir belge sunmalıdır.”

İşyeri iflas ettiği için, mağdurların bankalara yapacağı itirazın şekli ve sağlaması gereken dökümanlar daha fazla önem kazanmaktadır. İşyeri ortada olmadığı için bankaların chargeback tutarlarını tahsil edeceği bir yer yok. Bu nedenle gelen itiraz taleplerini ince eleyip sık dokuyacaklardır. Kart mağdurları doğru bir şekilde harcama itirazında bulunduğu ve itirazın gerektirdiği doğru belgeleri sağladıkları takdirde, banka kart mağdurunun itirazına istinaden tutarları ödemek zorundadır. Bu kart mağdurlarına ödenen tutarın, JATOMI FITNESS gibi iflas eden şirketlerden tahsili bankanın sorumluluğu altındadır. Kısacası bankanın kart sahibinin chargeback ile doğan alacağını, işyerinden tahsil edemediği durumda kart sahibine iade etmeme gibi bir şansı yok.

Sonuç olarak Jatomi Fitness mağdurlarının ilk yapmaları gereken şey, bankalarına harcama itirazında bulunmaktır. Eğer bu konuda bir yardıma veya yol gösterene ihtiyaç duyulursa, Chargeback uzmanımız konu ile ilgili size destek vermeye hazır. En kısa sürede bizimle iletişime geçin.

Fraud and ChargeBack Uzmanı – İ.Kudret ELÇİBOĞA tarafından kaleme alınan“ Jatomi Fitness Mağdurları Nasıl İtiraz Edecek? ” başlıklı makalenin tüm hakları yazarına aittir. Bilirkişi.Net yazardan aldığı özel izinle bu makaleyi yayınlamaktadır. Bu makale 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası kapsamında korunmaktadır.